آمونیاک خشک یک نمک سفید پودر مانند و یک ترکیب غیر آلی بلوری است که در آب کاملا محلول است و به عنوان یک جامد بی رنگ هنگامی به دمای 40 درجه سانتی گراد می رسد آمونیاک و گاز دی اکسید کربن را آزاد می کند. این ماده همچنین به طور کاملا طبیعی به عنوان یک ماده معدنی بسیار نادر به نام Teschemacherite وجود دارد.
این ترکیب را می توان با عبور گاز دی اکسید کربن از طریق محلول سرد آب آمونیاک تهیه کرد.
CO2 + NH3 + H2O ↔ (NH4)HCO3
از آنجا که آمونیاک خشک از نظر حرارتی ناپایدار است و می تواند به اجزای تشکیل دهنده برگردد، محلول برای جلوگیری از این امر سرد نگه داشته می شود.
فهرست
موارد استفاده از آمونیاک خشک
این جامد پودری اغلب در دستورالعمل های آشپزی باعث بالا رفتن حجم خمیر و پف کردن خمیر می شود و با اضافه کردن حباب های هوا از متراکم شدن آن ها جلوگیری می کند. آمونیاک خشک قبل از قرن هجدهم و قبل از اختراعات دیگر مانند جوش شیرین و بیکینگ پودر مورد استفاده قرار می گرفته است.
هنگامی که این ماده به خمیر اضافه می شود و سپس برای ادامه روند پخت در معرض گرما قرار می گیرد، دمای بالا شروع به فعال کردن ماده شیمیایی و ایجاد واکنش خواهد شد و با شروع تولید تدریجی گاز آمونیاک حباب های کوچکی ایجاد می شود که اجازه می دهد هوا به خمیر وارد شود و محصول را سبک تر کند.
بدون استفاده از عامل حجم دهنده، مواد غذایی مانند کیک و شیرینی و نان ها بافت حجیمی خواهند داشت و بیش از حد متراکم خواهند بود. استفاده از این ماده همچنین می تواند طعم و بوی ناخوشایند آمونیاک را در هنگام استفاده در پخت و پز از بین ببرد، به همین دلیل است که اغلب در پخت و پزهای کوچک و یا خانگی استفاده می شود. همچنین به صورت خوراکی در شربت های سرفه و محصولات دارویی نیز استفاده می شود.
سایر کاربردهای آمونیاک خشک
- آمونیوم خشک به عنوان ماده اولیه در تولید کپسول های آتشنشانی و مواد خاموش کننده آتش استفاده می شود.
- همچنین از این ماده در تولید رنگ ها و رنگدانه ها به دلیل ماهیت کریستالی مورد استفاده قرار می گیرد.
- این جامد پودری همچنین برای تولید رنگ ها و محصولات دارویی در مقیاس بزرگ نیز کاربرد دارد.
آمونیوم خشک به عنوان یک ماده پرکاربرد در صنعت پلاستیک و لاستیک کاربرد فراوانی دارد. از آن به عنوان ماده اولیه برای تولید پلاستیک های کف دار استفاده می شود.
علاوه بر این به طور گسترده ای به عنوان یک جایگزین در آزمایشگاه های تحقیقاتی و رویه های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد و در تجزیه و تحلیل پروتئین ها با استفاده از طیف سنجی جرمی استفاده می شود. همچنین برای تولید نمک آمونیوم نیز مفید است.
در بسیاری از کارخانجات تولیدی به دلیل توانایی در فراهم کردن مقادیر مورد نیاز دی اکسید کربن و آمونیاک برای رشد گیاهان از آن به عنوان کود نیتروژنی استفاده می شود. همچنین می توان آن را برای انواع خاک های مختلف اعمال کرد.
این ترکیب همچنین به طور گسترده ای در صنعت سرامیک و برنزه کردن چرم استفاده می شود و با توجه به نوسانات آن، از آن برای اضافه کردن طبیعت قلیایی به محلول های بافر در طول کروماتوگرافی مایع نیز استفاده می شود.
خطرات آمونیاک خشک
قرار گرفتن در معرض آمونیاک خشک می تواند عوارض کوتاه مدت و بلند مدت را به دنبال داشته باشد. عوارض کوتاه مدت قرار گرفتن در معرض این ترکیب شیمیایی شامل تحریک به بینی، گلو، و ریه ها است که می تواند به نوبه خود منجر به تنگی نفس و سرفه شود. همچنین می تواند چشم ها و پوست را تحریک کند. این علائم می توانند بلافاصله پس از قرار گرفتن در معرض یا کمی بعد از آن رخ دهند.
از سوی دیگر قرار گرفتن طولانی مدت در معرض این ماده نیز می تواند ریه ها را تحریک کند و قرار گرفتن مکرر نیز می تواند باعث برونشیت با سرفه، تنگی تنفس و یا خلط شود که اغلب از چند ماه تا چند سال طول می کشد.
این ترکیب وقتی گرم می شود ممکن است به گاز آمونیاک تبدیل شود که یک گاز سمی تحریک کننده و خورنده است. غلظت بالای گاز آمونیاک باعث سوزاندن فوری دستگاه تنفسی، بینی و گلو خواهد شد و حتی ممکن است به دلیل تخریب راه هوایی نارسایی تنفسی به همراه داشته باشد. بنابراین هنگام استفاده از این ماده شیمیایی بهتر است جوانب احتیاط را رعایت کنید.